İrrasyonalizm Nedir?
İrrasyonalizm, bilgi kuramı çerçevesinde görü, sezgi, sevgi, duygu ve içgüdüleri bilginin kaynağı sayan felsefi görüştür. Metafizik anlamda irrasyonalizm ise evrenin akıl dışı bir temelinin bulunduğunu, dolayısıyla aklın evrenin temelinde yer alan gerçekliğe ulaşamayacağını kabul eden görüşlere verilen addır.
İRRASYONALİZM NEDİR?
İrrasyonalizm, aklın gerçeği bütünüyle bilemeyeceğini, bilginin akıl dışı yollarla elde edilebileceğini ileri süren felsefi doktrindir. İrrasyonalizm hem yaşamda hem de bilgi edinme sürecinde ya da bilgilerin kendisinde salt akıl dışı ögelere ağırlık veren; genel olarak duyguları ve içgüdüleri bilginin kaynağı sayan görüştür.İrrasyonalizm, rasyonalizm akımının öncelik verdiği aklı yetersiz gören ve rasyonalizmi yanlış bulan; amaç ve araç ilişkisinin, bilgi edinme sürecinde ve yaşamın kendisinde sağlıklı açıklamalar sunamayacağını savunan felsefi yaklaşımdır.
İrrasyonalizm kavramı bize ayrıca insanın bilme gücünü yadsıyan öğretilerin genel niteliğini de anlatmaktadır. Metafizik ve idealist felsefe, irrasyonel yapılarla doludur. Aklın yerine inan‘ı koyan bütün dinci öğretiler, gene aklın yerine iradeyi koyan Schopenhauer ve Nietzsche gibi büyük filozoflar ve örneğin İngiliz tarihçisi Toynbee’nin tarih olaylarının esrarlı bir güç tarafından belirlendiği ve yönetildiği yolundaki savı irrasyonel yaklaşımlardır.
İngiliz tarihçisi Toynbee’nin tarih olaylarının esrarlı bir güç tarafından belirlendiği ve yönetildiği yolundaki savı irrasyonel bir savdır.
Alm. Irrationalismus, Fr. irrationalisme, İng. irrationalism
Hazırlayan: Sosyolog Ömer Yıldırım
